| ESKİ ÇAĞLARDA TÜRKİYE VE ÇEVRESİ |
ESKİ ÇAĞLARDA TÜRKİYE VE ÇEVRESİ
ANADOLU:Küçük Asya. İlk çağlardan itibaren Anadolu’ya (güneşin doğduğu yer) anlamına gelen Anatolia denirdi. Eski çağlardan beri birçok kavim Anadolu’ya göç ederek yerleşmiş veya işgal etmişlerdir. Bunlar: Hititler, Firikler,İyonlar,Urartular; Persler, Makedonyalılar, Romalılar ve Bizanslılar.
Türkiye’nin Tarih Öncesi Devirleri:
*Anadolu’da tarih öncesi (Prehistorik) devirleri üçe ayrılır :
Taş devri-Kalkolitik Devir (Taş-Bakır geçiş devri) - Maden (Tunç) Devri
TAŞ DEVRİ: Üçe ayrılır:
Kaba Taş Eski Taş (paleolotik) MÖ 600 bin- 10 bin
Yontma Taş Orta Taş (mezolotik)MÖ 10 bin-8 bin
Cilalı Taş Yeni Taş (neolotik) MÖ 8 bin- 5500
KALKOLİTİK DEVİRMÖ 5500-2500
MADEN DEVRİ (2500-1200)
BakırMÖ 2500-2000
TunçMÖ 2000-1500
BakırMÖ 1500-1200
TAŞ DEVRİ
*Kaba taş-eski taş(Paleolotik)-(MÖ 600.000-10.000): Henüz alet yok. Sivri cisim ve taşlarla savunma yaparlar. Toplayıcılık,avcılık ve bitki kökleri ile beslenme.
*Yontma taş- orta taş(mezolotik)-(MÖ10.000-8000): Göçebe hayat. Taşlar
yontulmuştur. Soğuklardan dolayı mağaralara ve ağaç kovuklarına sığınmışlardır. Mağaralara hayvan resimleri çizmişlerdir. Üretim ekonomisine geçildi. Dönemin sonlarına doğru ateş bulundu. Madenler eritilmeye başlandı.
*Cilalı taş-yeni taş(Neolitik)-(MÖ 8000-5500): Buzullar erimeye başladı. Tarım ile birlikte yerleşik hayata geçildi. Kamıştan kulübeler,taş ve kerpiçten evler, toprak ve kilden kaplar yapılmıştır. Hayvanlar evcilleştirildi. İlk yerleşim merkezleri olan köyler kuruldu.
*KALKOLİTİK DEVİR: Dini inanışlar gelişti. Tanrılar edinmeye başladılar. Madenler eritilerek kullanılmaya başlandı.
TÜRKİYENİN TARİH ÖNCESİ DEVİRLERİNİ AYDINLATAN MERKEZLER:
*KABA TAŞ- Antalya çevresinde Karain ,Beldibi , Belbaşı, mağaraları. Adıyaman palanlı mağarasıdır.
*YOTMA TAŞ-Antalya çevresinde Beldibi, Göller bölgesinde Baradız ,Ankara çevresinde Macunçay ,Samsun yakınlarında Tekkeköy.
*CİLALI TAŞ-Diyarbakır Çayönü Gaziantep Sakçagözü Konya Çatalhöyük ilk yerleşim şehridir.
*KALKOLİTİK DEVİR:Çanakkale Truva, Denizli Beycesultan,Burdur Hacılar,Yozgat Alişar Çorum Alacahöyük,Van Tilkitepe.
*TURUVA’DA-Altın ve gümüşten süs eşyaları.
ALACAHÖYÜKTE-On üç Prens mezarları, heykeller bulunmaktadır.
*Anadolu’da tarihi devirler MÖ:2000-1800 yılında başlamıştır. İlk yazıyı Asur’lu tüccarlar getirmişlerdir. Kayseri Kültepe’de Karun denilen Asur’lu tüccarlara ait Pazar yeri bulunmuştur. Karum’da bulunan bu yazılar ticari ve hukuki tabletlerdir.
HİTİTLER-(MÖ 2000-MÖ 6’ yy)
*Hattiler MÖ 3.binde Anadolu’da parlak bir kültür kurmuşlardır. Hattilerden sonra Hititler Anadolu’ya eğemen olmuşlardır. Muhtemelen Kafkas’lar üzerinde Anadolu’ya gelmişlerdir. Hititlerin kurucusu Hattuşili’dir (Labarna)
-Feodal Devlettir (ülke prensler tarafından yönetilirdi)
MÖ 2. Binde MÖ 7 yy.;la kadar varlığını sürdürmüştür.
3 Bölümde incelenir.
Eski devlet ( MÖ 1800-1400)
-19 kral başa geçmiştir. Başkent HATTUŞAŞ’tır.
*Bu dönemde Kargamış ve Urfa Hitit topraklarına katıldı. Babil ele geçirilerek Mezopotamya uygarlığından etkilenildi.
Yeni devlet (MÖ 1400-1200)
-Anadolu’daki krallıklar ele geçirildi.
*Kuzey Suriye hakimiyeti için Mısırlılarla savaşıldı (1296-1280). Savaşın sonunda Kadeş antlaşması imzalandı. Ege göçleri sonunda yıkıldı
Geç Hitit şehir devletleri(1200-700)
*Bu devletler Asurlulara bağlandı. Daha sonra da Pers hakimiyetine girdi.
-Bu devletler hakkında ayrıntılı bilgi yoktur.
FRİGYALILAR
*Frigya: Batı Anadolu’nun geniş bir kısmının MÖ 1000 yıllarındaki adıdır. Boğazlar yoluyla Anadolu’ya geldiler. MÖ 750 yılından sonra devlet kurdular.
* Kurucusu:Gordios, başkent ise Gordion’dur..
-Kral Milas döneminde Orta ve Güney Doğu Anadoluya egemen oldular.
-Kimer’ler bu uygarlığa son vermişlerdir.
-MÖ 600 lerde Lidyalıların egemenliğine girdiler.
-Başta kral bulunurdu. Çok tanrılı dinleri vardı. Tarım ve hayvancılık başlıca geçim kaynaklarıydı. Fenike alfabesini kullanmışlardır. Ticaret kervanlarından vergi alınırdı. Sabanı kırana ölüm cezası vermişlerdir. Dokumacılık halı kilim üretimi (tapates) ilerdeydi. At ve katırları ünlüydü.
-İlk hayvan öykülerini (fabl) meydana getirenlerin Friğyalılar olduğu sanılmaktadır.
LİDYALILAR
*Lidya: Bugünkü Gediz ve K. Menderes nehirleri arasındaki bölgenin ilkçağdaki adıdır.
-Giges zamanında devlet kurdular.
-Başkent Efes yakınlarındaki Sard’dir.
-Sınırlar doğuda Kızılırmağ’a kadar genişledi.
-Persler MÖ 546 yılında bu devlete son verdiler.
-Bilinen ilk madeni para Lidyalılar tarafından kullanılmıştır.
-Altın ve mücevher işlemeciliği,dokumacılık ile uğraşmışlardır. Kral yolunu (Ninova, Sart, Efes arasında) açarak yol güvenliğini sağlamışlardır. Mısır, İskit,Asur,Yunan Şehir devletleriyle ticaret yapmışlardır.Tüccarların malları devlet güvencesine alınmıştır.
-Çok tanrı dinleri vardır.
-Fenike alfabesini kullanmışlardır.
İYONYALILAR
-İyonlar İzmir ile Büyük Menderes nehirleri arasında kalan bölgenin adıdır.
-MÖ 12’ yy. Yunanistan’dan göç eden Akalar’ın bir kısmı Batı Anadolu’da İyon şehir devletini kurarak bir ticaret ve sanat merkezi haline getirdiler. Bunların en önemlileri Millet, Efes ve İzmir’dir.
-Akdenizde ve Karadenizde (Giresun ve Trabzon) koloniler kurarak bu günkü yerleşim merkezlerinin temelini attılar.
-MÖ 7.yy’da Lidya’nın egemenliğine giren İyonya daha sonra Pers imparatorluğuna bağlandı.
*İyonya Şehir Devletlerini önce krallar, MÖ 500’den itibaren asillerin kurmuş olduğu OLİGARŞİLER (İktidarın bir grubun veya bir ailenin ya da bir sınıfın elinde bulunması), sonradan da demokratik hükümetler yönetmiştir.
-Fenike alfabesini kullanmışlardır. Yunanistan’a etki etmişlerdir. Pisagor dünyanın yuvarlaklığını keşfetmiştir. Tales,güneş tutulmasını hesaplamış ve dünyanın ana maddesinin su olduğunu ileri sürmüştür.
-Aksimenes, her şeyin havadan meydana geldiğini söylemiştir.
URARTULAR
-Hazar denizi, Malatya,Erzurum ve Musul ve Halep arasında oturan Huriler tarafından Van (Tuşba) merkez olarak kurulmuştur. (Kurucusu Sardun’dur).
-MÖ 9.yy kuruldu. Asur ve Kimmerler savaştı.
200 yıl kadar Doğu Anadoluya hakim oldular.
-Kimmer ve Saka saldırılarıyla sarsıldılar.
-MÖ 600’lerde Medlerin Anadoluya saldırmasıyla devlet yıkıldı.
-Çok tanrılı dinleri vardı. Sanat geliştirildi. Asur çivi yazısını kullanmışlardır. Maden ve maden işlemeciliği geliştirilmiştir. Ahirete, öldükten sonra dirilmeye inanıyorlardı.
|
|
Ana Menü
Üyelere Özel
Sizde Ekleyin
Ders Notları
Sunu
Yazar 
- Nisan 26 2008 13:44:38
0 Yorumlar
343 Okuma
